Alle berichten

Het Nederlandse pensioenstelsel: verkeerde focus

De huidige methodiek van het berekenen van dekkingsgraad zorgt voor te weinig aandacht op beleggingsontwikkelingen.

De dekkingsgraden van de pensioenen zijn op dit moment weer onder de kritische grens van 100% [1] gedaald. Dit houdt in dat de uit te keren gelden “onvoldoende” zijn om te voldoen aan alle verplichtingen.

De reden dat “onvoldoende” tussen haakjes staat, is dat dit enkel zo is als er voldaan wordt aan belangrijke voorwaarden. Namelijk dat de lage rente gelijk blijft (voor zeer lange tijd) en dat pensioenfondsen enkel beleggen in staatsobligaties. Beide zaken zijn zeer onwaarschijnlijk.

Toch is het van belang dat we serieus gaan kijken naar hoe onze pensioengelden belegd worden. Ik zou hierop willen voorstellen dat we meer kijken naar de beleggingen zelf dan naar de verplichtingen. Het huidige beleid zorgt voor een blinde vlek: het niet serieus kijken naar belangrijke globale ontwikkelingen.

In een niet-gepubliceerd onderzoek voor mijn studie bij het Actuarieel Genootschap heb ik beargumenteerd dat het me bevreemde dat er in het jaarverslag van het ABP van 2017 nauwelijks werd gesproken over belangrijke politieke ontwikkelingen. Hierbij kan men denken aan de Brexit en de tariefoorlogen van de Verenigde Staten. De belangrijkste discussie ging over de rente en hoe het ABP zich hard maakt voor het Nederlandse pensioenstelsel.

Dit heb ik vergeleken met de jaarverslagen rondom de kredietcrisis van 2008 en het viel me op dat er a priori nauwelijks over gerept werd. Pas nadien werd de lezer duidelijk geïnformeerd over de effecten van de kredietcrisis en hoe lastig dit was.

Dit patroon lijkt zich nu te herhalen nu het ABP in het jaarverslag van 2018 stelt dat dat jaar “een turbulent jaar was” [2]. Hier wordt direct gewezen naar de economische perikelen in de wereld zoals de Brexit en de handelsoorlogen.

Het doel van een jaarverslag is belanghebbenden dusdanig te informeren over de stabiliteit en continuïteit van de onderneming. Hier hoort ook een globaal inzicht in de economische ontwikkelingen bij. Echter, door alleen maar te kijken naar de verplichtingen, wordt er niet of nauwelijks ingegaan op de risico’s die verbonden zijn met de circa 400 miljard aan beleggingen.

Dit is in mijn beleving deels te wijten aan het beleid waarop de DNB probeert ons pensioengeld veilig te stellen. Het idee hierachter is dat vooral gekeken wordt naar de verplichtingen. Deze worden immers op dezelfde wijze bepaald voor alle pensioenfondsen. De beleggingen zijn daarentegen enorm divers. Dit maakt het beoordelen van het beleggingsbeleid een veel lastiger iets. Daarbovenop komt ook het feit dat het politiek lastig is om als DNB een oordeel te vellen over de politiek van de VS.

Echter betekent dit niet dat DNB dat niet zou moeten doen. Het huidige pensioenvermogen is enorm en het is van groot belang dat dit goed belegd wordt. Een prudent oordeel van de DNB over het beleggingsbeleid is essentieel, al is het enkel om de belangrijkste risico’s te benoemen. Op deze wijze kan voorkomen worden dat we niet collectief in een nieuwe kredietcrisis terecht komen. Dat was immers de grootste klap die ons pensioenstelsel heeft mogen verduren.

Referenties

[1] https://www.nu.nl/geldzaken/5976118/gemiddelde-dekkingsgraad-pensioenfondsen-daalt-onder-100-procent.html

[2] http://jaarverslag.abp.nl/docs/ABP_JV_2018/index.php?nr=517&r_code=ABP_JV_2018

Wouter Mertens

Business Manager IT

Nieuws

Gerelateerd nieuws

Lees meer >